Si të blesh shtëpi në Shqipëri kur jeton në Mbretërinë e Bashkuar

Ambasada dhe konsullata e Shqipërisë në Mbretërinë e Bashkuar janë në të njëjtën adresë në Londër (33 St George's Drive). Sipas rregullave të Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme, konsujt veprojnë si noterë vetëm për shtetasit shqiptarë që banojnë në juridiksionin e tyre dhe vetëm për prokura të thjeshta, për shembull për tërheqje dokumentesh ose për përfaqësim në disa procedura; ambasada në Londër e shënon tarifën 20 euro, që paguhet me kartë në paund. Prokura të përgjithshme dhe prokura për kontratat që kalojnë pronësinë, si shitblerja e një apartamenti, konsujt nuk i lëshojnë: për to Ministria të drejton te noterët e vendit ku jeton.

Për prokurat e thjeshta që mund të lëshojë, ambasada në Londër pranon aplikime vetëm online në e-Albania, dhe pastaj duhet të paraqitesh vetë në konsullatë për ta nënshkruar: askush nuk mund të vijë në vendin tënd.

Burimet: MEPJ, prokura · Ambasada në Londër, shërbimet · Ambasada në Londër, pyetjet

Prokurën e nënshkruan te një noter (notary public) në Mbretërinë e Bashkuar. GOV.UK të drejton te listat zyrtare të noterëve në Angli dhe Uells dhe të noterëve dhe avokatëve (solicitors) në Skoci dhe në Irlandën e Veriut. Zyra e Legalizimit e FCDO-së vë apostilën edhe mbi një prokurë të vërtetuar nga një noter ose nga një solicitor britanik; meqë ligji shqiptar kërkon që prokura për blerjen të jetë akt noterial, siç shpjegon udhëzuesi i plotë, pyet avokatin në Shqipëri para se të nënshkruash nëse pranohet vërtetimi i një solicitor-i apo të duhet noter.

Apostila në letër kushton 45 paund për dokument, plus korrierin ose postën, dhe zakonisht zgjat deri në 25 ditë pune; e-Apostille, për një PDF të nënshkruar elektronikisht nga një noter ose solicitor britanik, kushton 35 paund dhe zgjat deri në 2 ditë pune. Për të dyja aplikohet online. Para se të zgjedhësh e-Apostille, pyet noterin në Shqipëri nëse e pranon. Nëse dokumentin në letër e kërkon me korrier drejt e në Shqipëri, GOV.UK zbaton tarifën për pjesën tjetër të botës, 42 paund për 1,5 kg, sepse Shqipëria nuk përfshihet te vendet evropiane të tarifës.

Shqipëria është palë e Konventës së Apostilës që nga 9 maji 2004 dhe Mbretëria e Bashkuar nuk është ndër shtetet që e kundërshtuan aderimin e saj, ndaj konventa vlen mes dy vendeve dhe apostila zëvendëson legalizimin. Ambasada në Londër sqaron se ajo vetë nuk vë apostila.

Burimet: GOV.UK, legalizimi · HCCH, shtetet palë · Depozitari i konventës · Ambasada në Londër, pyetjet

Ambasada në Londër shkruan se përkthen vetëm dokumente të lëshuara në Shqipëri, që duhet të jenë apostiluar më parë, ndërsa dokumentet e tjera përkthehen në Shqipëri nga një përkthyes i licencuar. Prokura britanike përkthehet pra në Shqipëri, pas apostilës, dhe përkthimin e vërteton noteri atje: tarifën zyrtare e gjen te udhëzuesi i plotë. Rregulli i përgjithshëm i Ministrisë u lejon konsullatave t'u përkthejnë shtetasve shqiptarë dokumente nga gjuha e vendit për 10 euro faqja, por ambasada në Londër nuk e bën këtë për dokumentet britanike.

Burimet: Ambasada në Londër, shërbimet · MEPJ, përkthimi

Rezidentët tatimorë në Mbretërinë e Bashkuar zakonisht paguajnë tatim atje edhe për të ardhurat nga jashtë, përfshirë qiranë nga një pronë jashtë vendit, e cila tatohet në mënyrën e zakonshme; nëse jep me qira më shumë se një pronë jashtë vendit, humbjet e njërës mund t'i kompensosh me të tjerat. Të ardhurat i shënon në pjesën “foreign” të deklaratës Self Assessment; nëse zakonisht nuk e plotëson, duhet ta njoftosh HMRC-në deri më 5 tetor pas vitit tatimor kur pate të ardhurat.

Qiraja mund të tatohet edhe në Shqipëri: marrëveshja Mbretëri e Bashkuar-Shqipëri për shmangien e tatimit të dyfishtë, e nënshkruar në Tiranë më 26 mars 2013 dhe në fuqi që nga 30 dhjetori 2013, i lejon Shqipërisë të tatojë të ardhurat nga një pronë atje (neni 6) dhe e detyron Mbretërinë e Bashkuar ta llogarisë tatimin shqiptar si kredi ndaj tatimit britanik për të njëjtat të ardhura (neni 22). Këtë lehtësim (Foreign Tax Credit Relief) e kërkon në deklaratë; mund të marrësh më pak se sa pagove në Shqipëri, nëse të ardhurat do të tatoheshin me shkallë më të ulët në Mbretërinë e Bashkuar. Si tatohet qiraja në Shqipëri e shpjegon udhëzuesi i plotë.

Burimet: GOV.UK, të ardhurat nga jashtë · GOV.UK, qiraja · GOV.UK, deklarimi · GOV.UK, marrëveshja · Teksti i marrëveshjes · GOV.UK, tatimi i dyfishtë

Rezidentët në Mbretërinë e Bashkuar paguajnë tatim mbi fitimet nga shitja si brenda, ashtu edhe jashtë vendit. Për një pasuri që nuk mund të nxirret nga vendi, si një shtëpi, GOV.UK thotë se paguan tatim në të dy vendet dhe merr lehtësim në Mbretërinë e Bashkuar; marrëveshja i lejon Shqipërisë ta tatojë fitimin (neni 13). Në Shqipëri shitësi paguan 15% mbi fitimin para se ASHK të regjistrojë shitjen, siç shpjegon udhëzuesi i plotë.

Burimet: GOV.UK, rezidenca · GOV.UK, tatimi i dyfishtë · Teksti i marrëveshjes

Që nga 6 prilli 2025 të gjithë rezidentët tatohen në Mbretërinë e Bashkuar për të ardhurat dhe fitimet në mbarë botën, kur lindin. Nëse erdhe pas të paktën 10 vitesh tatimore radhazi pa qenë rezident atje, regjimi FIG të lejon të kërkosh lehtësim për të ardhurat dhe fitimet nga jashtë në 4 vitet e para të rezidencës; lehtësimi nuk jepet vetvetiu: duhet ta kërkosh. Pyet një këshilltar tatimor nëse të leverdis.

Burimet: HMRC, regjimi FIG

Jo. Sipas Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme, konsujt nuk lëshojnë prokura për kontrata që kalojnë pronësinë, si shitblerja e një apartamenti, dhe në përgjithësi përpilojnë prokura vetëm për shtetasit shqiptarë. Të duhet një noter britanik dhe pastaj apostila e FCDO-së.

Burimet: MEPJ, prokura

GOV.UK i ofron të dyja: ajo në letër kushton 45 paund dhe zakonisht zgjat deri në 25 ditë pune; e-Apostille kushton 35 paund dhe zgjat deri në 2 ditë pune, por kërkon një PDF të nënshkruar elektronikisht nga një noter ose solicitor britanik. GOV.UK këshillon të pyesësh atë që të kërkon dokumentin cilën pranon: pyet noterin në Shqipëri para se të aplikosh.

Burimet: GOV.UK, legalizimi

Për blerjen e një apartamenti ose shtëpie procedura është e njëjtë; kufizimet për të huajt kanë të bëjnë kryesisht me tokën, siç shpjegon udhëzuesi i plotë. Shërbimet noteriale të konsullatave shqiptare, që Ministria i parashikon për shtetasit shqiptarë, nuk mund t'i përdorësh, por për blerjen gjithsesi të duhet një noter britanik, dhe prokura përkthehet në Shqipëri.

Burimet: MEPJ, prokura · Ambasada në Londër, shërbimet