Si të blini pronë në Shqipëri nga jashtë

Zgjidhni fillimisht zonën, pastaj pronën. Krahasoni çmimet për metër katror në lagje dhe ruani disa njoftime që të mësoni kur ndryshon çmimi.

Përdorni mesazhet në hyrja.al për pyetjet që zakonisht kërkojnë një vizitë: kati i saktë, nga ku bie drita, gjendja e pallatit dhe nëse apartamenti ka certifikatën e vet të pronësisë.

• Prona në shitje
• Çmimet sipas zonës

Nuk keni nevojë të udhëtoni për ta parë herën e parë. Kur kërkoni një shikim te njoftimi, zgjidhni “Shikim me video” dhe aplikacionin tuaj — WhatsApp ose Viber. Në orën e caktuar (ora e Shqipërisë) shitësi ose agjenti ju telefonon dhe ju shoqëron nëpër shtëpi drejtpërdrejt. Gjatë telefonatës:

• Filloni nga jashtë: rruga, hyrja, shkallët dhe ashensori
• Shihni çdo dhomë, pamjen dhe qoshet e tavanit, ku duket lagështira
• Kërkoni të shihni sahatët dhe ngrohjen ose kondicionerin në punë
• Shënoni çfarë ju thonë dhe gjërat e rëndësishme kërkojini me shkrim në bisedë
• Para se të paguani diçka, kërkojini dikujt që i besoni ta vizitojë personalisht

Para se të bini dakord për çmimin ose të jepni kapar, merrni kopjet e dokumenteve të pronës dhe jepjani avokatit ose noterit t'i kontrollojë. Hyrja nuk e verifikon kurrë identitetin e pronarëve privatë, ndaj janë dokumentet ato që ju mbrojnë.

• Çfarë kontrollon Hyrja

Një avokat i pavarur në Shqipëri është sytë dhe duart tuaja kur nuk mund të jeni aty. Zgjidheni vetë, jo atë që ju sugjeron shitësi, dhe bini dakord me shkrim për tarifën dhe detyrat. Avokati mund të kontrollojë dokumentet në ASHK, të shqyrtojë kontratat, të nënshkruajë për ju me prokurë dhe të ndjekë regjistrimin. Agjenti paguhet për ta mbyllur shitjen; avokati punon vetëm për ju.

Nëse nuk do të jeni në Shqipëri për nënshkrimin, mund t'i jepni avokatit ose një të afërmi një prokurë për të nënshkruar në emrin tuaj. Bëjeni të posaçme — prona, çmimi maksimal dhe çfarë saktësisht mund të nënshkruhet e të paguhet — jo të përgjithshme. Nga jashtë ka dy mënyra të zakonshme për ta bërë.

Shitja e një prone në Shqipëri nënshkruhet me akt noterial. Noteri kontrollon identitetin, dokumentet e pronësisë dhe barrët, dhe e lexon kontratën para nënshkrimit. Shumë blerje nisin me një kontratë paraprake, po ashtu te noteri, që përcakton çmimin, kaparin, afatet dhe çfarë ndodh nëse njëra palë tërhiqet. Nëse gjuha juridike ju duket e vështirë, kërkoni përkthim ose kërkojini avokatit t'jua shpjegojë çdo pikë më parë.

Çdo shumë — kaparin dhe pjesën e mbetur — paguajeni me transfertë bankare në një llogari në emër të shitësit dhe ruani vërtetimin. Transferta e lidh pagesën me kontratën; paratë në dorë jo, dhe nuk duhen dhënë kurrë një ndërmjetësi.

• Kontrolloni që mbajtësi i llogarisë të jetë shitësi i shënuar në certifikatë
• Shkruani referencën e kontratës në përshkrimin e pagesës
• Nëse të dhënat e pagesës ndryshojnë në minutën e fundit, konfirmoni me telefon me avokatin
• Pyesni noterin si dhe kur i kalon shitësit pjesa e mbetur

Shitja përfundon vetëm kur regjistrohet në ASHK. Zakonisht noteri e dërgon kontratën, ndërsa avokati ose përfaqësuesi juaj mund ta ndjekë. Kërkoni certifikatën e re të pronësisë në emrin tuaj. Pastaj kaloni në emrin tuaj kontratat e dritave, ujit dhe mirëmbajtjes së pallatit.

Llogaritni tarifën e noterit, tarifën e regjistrimit në ASHK, një taksë mbi kalimin e pronësisë dhe, nëse i përdorni, tarifat e avokatit, përkthyesit dhe agjentit. Shumat, dhe kush paguan çfarë, varen nga prona, bashkia dhe marrëveshja me shitësin — dhe rregullat ndryshojnë. Kërkojini noterit tabelën aktuale të tarifave dhe taksave para kontratës paraprake dhe bini dakord me shkrim kush paguan çfarë.

Shtetasit e huaj në përgjithësi mund të blejnë apartamente, shtëpi dhe ndërtesa të tjera në Shqipëri, bashkë me truallin ku ndodhen. Toka bujqësore, pyjet dhe kullotat janë ndryshe: për të huajt ka kufizime dhe shpesh mund të merren vetëm me qira. Rregullat mund të ndryshojnë, ndaj nëse prona përfshin tokë ose blini përmes një shoqërie, konfirmojeni më parë me avokat. Shqiptarët që jetojnë jashtë blejnë si shtetas shqiptarë, me pasaportë ose kartë identiteti të vlefshme.

Shënoni çdo rresht para se të dalë ndonjë shumë nga llogaria juaj:

• E kam parë pronën drejtpërdrejt me video, ose e ka vizituar dikush që i besoj
• Kam një certifikatë të fundit nga ASHK dhe emri i shitësit përputhet
• Nuk ka hipotekë, sekuestro apo padi — ose kontrata thotë si hiqen
• Avokati im ka kontrolluar dokumentet dhe kontratën
• Noteri më ka dhënë tarifat dhe taksat aktuale
• Paguaj vetëm me transfertë bankare në llogarinë e vetë shitësit