Prokura e posaçme për blerjen e pronës nga jashtë: ku bëhet, sa kushton dhe apostila

Nëse jetoni jashtë Shqipërisë dhe nuk mund të jeni te noteri ditën e nënshkrimit, blerjen mund ta përfundojë për ju një person që i besoni, me një prokurë të posaçme. Kjo prokurë nuk mund të jetë një letër e thjeshtë: sipas Kodit Civil, prokura për të lidhur një kontratë që bëhet vetëm me akt noterial duhet të jetë edhe ajo akt noterial, përndryshe është e pavlefshme (neni 72). Shitja e një prone është pikërisht e tillë, sepse kalimi i pronësisë së një sendi të paluajtshëm bëhet me akt noterial dhe regjistrohet (neni 83).

Më poshtë gjeni ku mund ta bëni prokurën, sa kushton në Shqipëri dhe jashtë saj, si vihet apostila dhe çfarë duhet të shkruajë. Artikulli e zgjeron hapin 5 të udhëzuesit për blerjen e pronës nga jashtë dhe vlen pasi keni zgjedhur pronën, për shembull mes apartamenteve në shitje në Shqipëri. Nëse prokura ju duhet për të shitur, jo për të blerë, lexoni si ta shisni pronën në Shqipëri kur jetoni jashtë.

Prokura e posaçme te një noter në Shqipëri, sipas tarifës zyrtare

3 000 lekë

Përkthimi zyrtar i një faqeje në shqip, pa TVSH

1 300 lekë

Vërtetimi i përkthimit te noteri

200 lekë

Konventa e Apostilës hyn në fuqi për Shqipërinë

9 maj 2004

Prokurë e përgjithshme apo e posaçme

Kodi Civil i dallon qartë të dyja (neni 71). Prokura e përgjithshme i jep përfaqësuesit tagër për veprime të shumëllojshme që kanë të bëjnë me një tërësi të drejtave tuaja. Prokura e posaçme i jep tagër për një ose disa veprime të caktuara, me një qëllim të përbashkët, për shembull blerjen e një apartamenti të caktuar. Për një blerje nga larg, prokura e posaçme ju mbron më mirë, sepse përfaqësuesi mund të bëjë vetëm atë që shkruan aty.

Përfaqësues mund të jetë avokati juaj ose një i afërm, me kusht që të ketë zotësi të plotë për të vepruar (neni 64). Ligji për noterinë kërkon që çdo prokurë noteriale të shënojë datën e lëshimit, objektin, rrethanat juridike të përfaqësimit, vlefshmërinë, afatin dhe rastet kur mbaron (Ligji nr. 110/2018, neni 99).

Ku bëhet prokura: tri rrugët

1. Te një noter në Shqipëri

Nëse vini në Shqipëri, qoftë edhe për pak ditë, prokurën mund ta nënshkruani te çdo noter. Tarifa zyrtare është 3 000 lekë për prokurën e posaçme dhe 5 000 lekë kur në të marrin pjesë më shumë se pesë persona, ndërsa prokura e përgjithshme kushton 5 000 lekë (Udhëzimi i përbashkët nr. 22/2020). Meqë është akt shqiptar, nuk ka nevojë as për apostilë, as për përkthim.

2. Te konsullata shqiptare: pyesni më parë

Konsullatat bëjnë prokura, por jo çdo lloj prokure. Konsullata e Përgjithshme në Milano shkruan se prokura për shitblerjen e pasurive të tundshme apo të patundshme nuk mund të bëhet në konsullatë: ajo bëhet te një noter dhe legalizohet në gjykatën përkatëse me vulën “Apostille”. Ambasada në Gjermani shkruan se nuk lëshon prokura që kanë të bëjnë me kalimin e pronësisë mbi pasuritë e paluajtshme dhe i drejton shtetasit te një noter gjerman.

Për prokurat që konsullata i bën, aplikimi nis online në e-Albania dhe pastaj paraqiteni vetë për ta nënshkruar. Ambasada në Londër shkruan se prania juaj është e detyrueshme dhe askush nuk mund të vijë në vendin tuaj. Tarifa që shënon ambasada në Londër për një prokurë ose deklaratë noteriale është 20 €, ndërsa ambasada në Berlin shënon 20 € për faqe. Para se të aplikoni, pyesni me shkrim konsullatën e vendit ku jetoni nëse e bën prokurën për një blerje prone.

3. Te një noter në vendin ku jetoni, me apostilë

Kjo është rruga që tregojnë vetë konsullatat. E nënshkruani prokurën para një noteri vendas, pastaj autoriteti kompetent i atij vendi vë apostilën. Apostila është një vërtetim i standardizuar që konfirmon nënshkrimin dhe vulën e noterit, që dokumenti të pranohet në Shqipëri pa legalizim tjetër. Shqipëria është palë e Konventës së Hagës për Apostilën, e cila për të është në fuqi që nga 9 maji 2004, sipas Konferencës së Hagës (HCCH). Italia, Gjermania dhe Greqia e kundërshtuan aderimin e Shqipërisë në vitin 2004, por i tërhoqën kundërshtimet përkatësisht në vitet 2011, 2016 dhe 2018, sipas depozitarit të traktatit, ndaj konventa zbatohet edhe ndërmjet tyre dhe Shqipërisë.

Faqja e ambasadës në Gjermani përshkruan ende vërtetimin në Landgericht dhe pastaj legalizimin në ambasadë. Prandaj, para se të nënshkruani, dërgojini noterit në Shqipëri ose avokatit tuaj draftin e prokurës dhe pyesni cilën formë pranon.

Kush e vë apostilën dhe sa kushton

Apostila vihet në vendin ku është nënshkruar prokura, jo nga konsullata shqiptare, siç e tregon edhe tabela e apostilës në udhëzuesin për blerjen nga jashtë. Këtu e plotësojmë me tarifat, siç i shënojnë burimet zyrtare. Disa faqe të HCCH nuk përditësohen shpesh, ndaj konfirmojeni tarifën me zyrën para se të shkoni.

Në Mbretërinë e Bashkuar, shërbimi standard në letër zgjat zakonisht deri në 25 ditë pune, plus kohën e postës, ndërsa e-Apostille deri në 2 ditë pune (GOV.UK). Për vendet e tjera, pyesni zyrën sa zgjat, sepse nga kjo varet data e nënshkrimit te noteri në Shqipëri.

Përkthimi në shqip

Një prokurë e nënshkruar te një noter i huaj është zakonisht në gjuhën e atij vendi, prandaj në Shqipëri duhet përkthyer në shqip. Sipas ligjit për noterinë, përkthimin e bën vetë noteri, kur është në listën e përkthyesve zyrtarë për atë gjuhë, ose një përkthyes zyrtar (Ligji nr. 110/2018, neni 135). Tarifa zyrtare për përkthimin e një dokumenti zyrtar nga një gjuhë e huaj në shqip është 1 300 lekë për faqe prej 1 800 shenjash, pa TVSH (Udhëzimi i përbashkët nr. 8/2022, i ndryshuar më 9 qershor 2026). Vërtetimi i përkthimit te noteri kushton 200 lekë, ndërsa një kopje e njësuar me origjinalin 300 lekë.

Ditën e nënshkrimit, përfaqësuesi e paraqet prokurën te noteri dhe një kopje e saj i bashkëlidhet kontratës (Ligji nr. 110/2018, neni 102). Dokumentet e tjera që i duhen blerësit i gjeni te lista e dokumenteve për blerjen e shtëpisë.

Sa kushton prokura e posaçme gjithsej

Shembull: për një prokurë të nënshkruar te një noter në Gjermani, që në përkthim bën dy faqe prej 1 800 shenjash, në Shqipëri paguani 2 600 lekë për përkthimin (pa TVSH) dhe 200 lekë për vërtetimin e tij, pra 2 800 lekë, përveç tarifave të noterit dhe të apostilës në Gjermani. Për kostot e vetë blerjes, shihni kostot e blerjes së pronës.

Çfarë duhet të shkruajë prokura

Për një blerje, prokura duhet të jetë e qartë sa të mos lërë vend për interpretime:

• Ju dhe përfaqësuesi: emrat e plotë, datëlindjet, dokumentet e identitetit dhe adresat
• Prona: adresa, numri i pasurisë dhe zona kadastrale, siç janë në certifikatën e pronësisë
• Veprimet e lejuara: nënshkrimi i kontratës paraprake dhe i asaj përfundimtare, pagesa e çmimit, kërkesa për regjistrim në ASHK, marrja e certifikatës dhe e çelësave
• Çmimi maksimal dhe mënyra e pagesës, me transfertë bankare
• Afati: data deri kur vlen dhe rastet kur mbaron (Ligji nr. 110/2018, neni 99)

Tri hollësi të Kodit Civil ia vlen t'i keni parasysh:

• Zëvendësi: përfaqësuesi duhet të veprojë vetë, por ligji e lejon të caktojë një zëvendës në disa raste, për shembull kur prona ndodhet jashtë rrethit ku banon ai (neni 69). Nëse nuk e doni, shkruajeni shprehimisht.
• Dy përfaqësues: kur caktoni dy, secili mund të veprojë i vetëm, përveç kur prokura thotë ndryshe (neni 68).
• Kontrata me veten: përfaqësuesi nuk mund të lidhë kontratë në emrin tuaj me veten e tij, përveç kur e lejoni shprehimisht (neni 67).

Mos përfshini tagër për të shitur ose për të hipotekuar pasuri të tjera të tuajat, as për të marrë hua në emrin tuaj.

Shembull i një prokure të posaçme për blerje

Unë, [emri dhe mbiemri], lindur më [data], me pasaportë nr. [numri], banues në [adresa], autorizoj [emri i përfaqësuesit], me numër personal [numri], që në emrin dhe për llogarinë time të nënshkruajë kontratën paraprake dhe kontratën përfundimtare të shitblerjes për apartamentin me numër pasurie [numri], zona kadastrale [numri], në [adresa], me çmim jo më të lartë se [shuma], të paguar me transfertë bankare në llogarinë e shitësit, si dhe të paraqesë kërkesën për regjistrim në ASHK dhe të tërheqë certifikatën e pronësisë. Përfaqësuesi nuk mund të caktojë zëvendës. Kjo prokurë vlen deri më [data].

Shembulli tregon vetëm pikat që duhet të gjeni në prokurë: tekstin përfundimtar e harton noteri, sipas ligjit të vendit ku nënshkruani.

Si ta anuloni ose ta ndryshoni

Prokurën mund ta revokoni në çdo kohë, dhe çdo marrëveshje e kundërt është e pavlefshme (Kodi Civil, neni 75). Revokimi te një noter në Shqipëri kushton 3 000 lekë. Ndryshimet dhe revokimi duhet t'u bëhen të njohura të tretëve (neni 74), sepse veprimet që përfaqësuesi kryen pas mbarimit të prokurës ju detyrojnë nëse pala tjetër nuk dinte për mbarimin (neni 77). Prandaj njoftoni me shkrim përfaqësuesin, noterin dhe shitësin. Prokura mbaron edhe vetvetiu, kur përfaqësuesi kryen veprimet për të cilat u dha ose kur mbaron afati (neni 76).