Shtëpia pas divorcit: si ndahet apartamenti i blerë gjatë martesës dhe çfarë ndodh me kredinë

Apartamenti i blerë gjatë martesës u takon të dy bashkëshortëve, edhe kur kontrata dhe certifikata janë vetëm në emrin e njërit, përveç kur keni bërë kontratë martesore (Kodi i Familjes, nenet 73, 74 dhe 76). Pas divorcit ndahet në pjesë të barabarta, pasi zbriten borxhet si kredia, por gjykata mund t'i japë më shumë prindit me të cilin mbeten fëmijët (neni 103). Ndarjen e bëni me marrëveshje, në vendimin e divorcit ose te noteri, ose me gjykim, dhe e regjistroni në ASHK brenda 30 ditëve.

Pjesa e secilit bashkëshort, pasi zbriten borxhet (Kodi i Familjes, neni 103)

50%

Shtimi në ASHK i bashkëshortit që mungon në certifikatë

1 000 lekë

Kontrata e pjesëtimit te noteri, me dy bashkëpronarë

10 000 lekë

Afati për regjistrimin e pjesëtimit në ASHK

30 ditë

Sipas Eurostat-it, në 2024 Shqipëria regjistroi 4 809 divorce, rreth 30 për çdo 100 martesa. Tarifat zyrtare më poshtë janë kontrolluar më 10 tetor 2026.

Çfarë hyn në ndarje dhe çfarë mbetet vetëm e juaja

Bashkësia ligjore është regjimi pasuror që zbatohet kur nuk keni bërë kontratë martesore (Kodi i Familjes, neni 73). Në të hyn pasuria e fituar gjatë martesës nga të dy ose nga njëri prej jush, si dhe të ardhurat dhe frytet, si qiraja, që nuk janë shpenzuar (neni 74). Pasuria prezumohet e përbashkët; kush thotë se diçka është vetëm e tij duhet ta provojë (neni 76).

Ruani kontratat, aktin e dhurimit ose dëshminë e trashëgimisë dhe gjurmën bankare të pagesave. Kur blini me para vetjake, kërkojini noterit ta shkruajë këtë në kontratë.

Pse ka rëndësi emri në ASHK

Prona e blerë gjatë martesës, edhe me kontratë për një apartament në ndërtim, regjistrohet në emër të të dy bashkëshortëve, përveç kur provoni një regjim tjetër pasuror (Ligji nr. 111/2018, neni 45), dhe noteri e shënon bashkëshortin që mungon si bashkëpronar (Ligji nr. 110/2018, neni 127). Për blerjet e vjetra në emrin e njërit, tjetri mund të shtohet me shërbimin P1 të e-Albania (1 000 lekë, 6 ditë pune); pastaj apartamenti nuk shitet pa nënshkrimin e tij (Kodi Civil, neni 208).

Si ndahet: marrëveshje, noter apo gjykatë

Bashkësia mbaron kur vendimi i divorcit merr formë të prerë, pra kur nuk mund të ankimohet më (Kodi i Familjes, nenet 96 dhe 144). Pjesëtimi është ndarja e pasurisë së përbashkët mes bashkëpronarëve, që secili të marrë pjesën e vet ose kompensimin për të. Gjatë martesës pasuria nuk pjesëtohet me marrëveshje; gjykata mund ta ndajë vetëm në raste si administrimi i keq (nenet 97 dhe 98). Keni tri rrugë:

Foto: Olena Kholina / Unsplash

1. Marrëveshja në divorcin me pëlqim, që gjykata e miraton bashkë me divorcin dhe që mund të rregullojë edhe pasurinë; kur nuk mbron mjaftueshëm fëmijët ose njërin prej jush, gjykimi pezullohet për 3 muaj (nenet 125, 127 dhe 128). Te noteri kushton 7 000 lekë.
2. Kontrata e pjesëtimit te noteri, pasi divorci të ketë marrë formë të prerë (Kodi Civil, neni 207).
3. Gjykimi, në padinë e divorcit ose më vonë (Kodi i Familjes, neni 138): në fazën e parë gjykata cakton pjesët, në të dytën vlerëson pasurinë me ekspertë (Kodi i Procedurës Civile, nenet 370 deri 373).

Kur apartamenti nuk ndahet në natyrë, gjykata urdhëron ankandin ose, me kërkesë, ia lë njërit kundrejt pagesës së pjesës së tjetrit; shtëpinë e banimit ia lë atij që banon aty ose ka më shumë nevojë (Kodi Civil, neni 207). Gjykata ju informon edhe për ndërmjetësimin (Ligji nr. 10385/2011, neni 2).

Pjesëtimi regjistrohet në ASHK me shërbimin R15 të e-Albania, me 5 000 lekë, brenda 30 ditëve; pas afatit shtohet 10% e tarifës për çdo ditë vonesë, deri në 300 000 lekë (Ligji nr. 111/2018, neni 25).

Nëse divorci u bë jashtë shtetit

Vendimi i huaj merr fuqi në Shqipëri kur gjykata e apelit i jep fuqi, përveç kur një marrëveshje me atë shtet parashikon ndryshe (Kodi i Procedurës Civile, nenet 393 deri 398). Për pronësinë mbi pasuritë në Shqipëri juridiksioni është i gjykatave shqiptare (Ligji nr. 10428/2011, neni 72), ndaj pyesni një avokat. Pasi vendimi të njihet, pjesëtimin te noteri e bëni edhe me prokurë nga jashtë.

Njëri e mban apartamentin: sa i paguan tjetrit

Llogaria nis nga vlera e tregut në kohën e ndarjes dhe pjesët caktohen pasi zbriten borxhet e bashkësisë (Kodi i Familjes, neni 103):

Vlerën e cakton një vlerësues i licencuar ose, në gjykatë, ekspertët (Kodi i Procedurës Civile, neni 372); për një ide të parë, provoni vlerësimin falas të pronës. Në llogaritës, kontributi 37,5% e lë kredinë e re në 75 000 €, me normën mesatare 3,9% të raportuar për kreditë hipotekare në lekë (shihni kredinë për shtëpi në vjeshtë 2026); me 20 vjet, kësti del rreth 450 € në muaj.

Pjesëtim apo shitje e pjesës: noteri dhe tatimi

Pjesa mund të kalojë me kontratë pjesëtimi ose me kontratë shitjeje. Në të dyja rastet ASHK merr 5 000 lekë për regjistrimin dhe 3 000 lekë për certifikatën e re, ndërsa noteri 4 000 lekë për kërkesën e regjistrimit.

Pjesëtimi tatohet vetëm kur ndarja krijon pjesë të pabarabarta dhe kompensimi e kalon vlerën e pjesës kur u krijua bashkëpronësia (Udhëzimi nr. 34/2023, pika 6.5). Nëse apartamenti i shembullit u ble për 80 000 €, kompensimi 45 000 € e kalon pjesën fillestare prej 40 000 €, ndaj pyesni noterin si e llogarit ASHK tatimin. Për shitjen, shihni tatimin 15% kur shitni pronën.

Kur kompensimi paguhet me këste, ish-bashkëshorti që pret paratë ka me ligj hipotekë mbi apartamentin (Kodi Civil, neni 563), që regjistrohet me 2 000 lekë; një vendim gjykate që cakton pagesë regjistrohet vetëm me provën e pagesës. Nëse ka hipotekë bankare, flisni me bankën para nënshkrimit, sepse sa kohë ajo ekziston ASHK nuk regjistron kalimin e pronësisë te të tretët (Ligji nr. 111/2018, neni 56).

Shitja, bashkëpronësia ose dhurimi te fëmijët

Shitja. Apartamenti i tërë shitet vetëm me pëlqimin e të dyve (Kodi Civil, neni 208); kredia mbyllet nga çmimi, sepse ASHK nuk regjistron shitjen pa fshirë hipotekën mbi pronën, dhe secili paguan 15% mbi fitimin e pjesës së vet. Kur të dy jeni dakord, mund ta shisni me një agjent dhe ta ndani shumën që mbetet pasi mbyllet kredia.

Bashkëpronësia. Nëse e mbani bashkë, për shembull derisa fëmijët të rriten, shkruani kush jeton aty dhe kush paguan çfarë. Kush e përdor vetë i detyrohet tjetrit shpërblim nga dita kur ky ia kërkon me shkrim, secili mund të kërkojë pjesëtimin në çdo kohë dhe pjesa i ofrohet fillimisht tjetrit, që ka tre muaj për t'u përgjigjur (Kodi Civil, nenet 200 deri 204). Më shumë te prona me disa pronarë.

Dhurimi te fëmijët përjashtohet nga tatimi (Ligji nr. 29/2023, neni 60), por sa ata janë të mitur, shitja ose hipotekimi kërkon autorizimin e gjykatës (Kodi i Familjes, neni 234); shihni dhurimin e pronës te fëmijët.

Kredia: banka nuk ndjek marrëveshjen tuaj

Divorci nuk e ndryshon kontratën e kredisë. Kur jeni debitorë solidarë, banka mund ta kërkojë të gjithë shumën nga secili (Kodi Civil, neni 423; Kodi i Familjes, neni 104). Që njëri të dalë nga kredia duhet pëlqimi i bankës, dhe hipoteka mbetet mbi apartamentin (Kodi Civil, neni 496); kush paguan më shumë se pjesa e vet ia kërkon diferencën tjetrit (neni 430).

Keni tri mundësi: ai që mban apartamentin e rifinancon kredinë në emrin e vet, me kontratë të re hipoteke (2 000 deri 15 000 lekë te noteri, 8 000 deri 30 000 lekë në ASHK); e shitni apartamentin dhe e mbyllni kredinë; ose e paguani bashkë deri në një datë të shkruar në marrëveshje. Kushtet e bankave janë te kredi për shtëpi.

Fëmijët dhe e drejta për të banuar në shtëpi

Gjatë gjykimit gjykata mund të marrë masa të përkohshme për banimin (Kodi i Familjes, neni 139), dhe në ndarje mund t'i kalojë prindit me fëmijët edhe një pjesë të pasurisë së tjetrit (neni 103). Kur banesa familjare është vetëm e njërit dhe tjetri nuk ka banesë tjetër të përshtatshme, gjykata mund t'i lejojë përdorimin kundrejt një qiraje sipas të ardhurave: derisa fëmijët që i janë lënë të bëhen madhorë, deri në 7 vjet kur divorcin e kërkoi pronari për ndërprerje të jetesës së përbashkët, ose deri në 3 vjet për një kabinet profesional (neni 153).

Gjatë martesës, banesa bashkëshortore nuk disponohet pa pëlqimin e të dyve, edhe kur është vetjake; veprimi pa pëlqim anulohet me kërkesë brenda 1 viti nga marrja dijeni (neni 57). Nëse ka dhunë, gjykata mund ta largojë dhunuesin nga banesa, pavarësisht se kujt i përket (Ligji nr. 9669/2006, neni 10); kërkesa bëhet edhe në polici (neni 14).

Si ta mbroni shtëpinë ndërsa divorci vazhdon

Padia regjistrohet në kartelën e pasurisë me shërbimin B4 (1 000 lekë), që ta shohë çdo blerës. Gjykata mund të vendosë brenda 5 ditëve masë sigurimi padie, si sekuestro mbi apartamentin, edhe para padisë, që pastaj ngrihet brenda afatit të caktuar, jo më shumë se 15 ditë (Kodi i Procedurës Civile, nenet 202 deri 206); vendimi regjistrohet me shërbimin B3 (1 000 lekë).

Kontrata martesore dhe bashkëjetesa

Me kontratë martesore mund të zgjidhni pjesë të pabarabarta, bashkësi universale ose pasuri të ndara (Kodi i Familjes, nenet 108 deri 115). Ajo bëhet me akt noterial para martesës (neni 69), mund të ndryshohet vetëm pas 2 vjetësh zbatimi, në të njëjtën formë (neni 72), dhe te noteri kushton 7 000 lekë. Me regjim të provuar të pasurive të ndara, ASHK nuk e regjistron apartamentin në emër të të dyve (Ligji nr. 111/2018, neni 45).

Bashkëjetuesit nuk kanë bashkësi ligjore: prona është e atij që figuron në certifikatë, ose e të dyve në pjesët e shkruara aty (Ligji nr. 111/2018, neni 44), por mund të bëjnë te noteri një marrëveshje për pasurinë (Kodi i Familjes, neni 164).

Pyetje të shpeshta