Agjentët e pronave: vetëm 4 në 10 plotësisht të formalizuar. Si ta kontrolloni agjentin para se të nënshkruani
Vrojtimi i parë i NAREA dhe paralajmërimi i Tatimeve për nëndeklarimet. Çfarë ju garanton ligji 9/2022 dhe si të zgjidhni një agjent të ligjshëm.
Nga Galip Sulaj7 min lexim
Shumë blerje dhe qira në Shqipëri kalojnë nga duart e një agjenti. Por sa prej tyre punojnë vërtet sipas ligjit? Vrojtimi i parë kombëtar i profesionit, i prezantuar nga shoqata e ndërmjetësve të pasurive të paluajtshme NAREA më 21 shtator 2026, jep një përgjigje shqetësuese: vetëm rreth 4 në 10 agjentë janë tërësisht të formalizuar. Në të njëjtën ditë, administrata tatimore e cilësoi sektorin si të ekspozuar ndaj rrezikut të nëndeklarimit. Ja çfarë tregojnë të dhënat dhe si ta kontrolloni agjentin tuaj para se të nënshkruani ose të paguani.
Foto kryesore: Pavel Danilyuk / Pexels
- Agjentë tërësisht të formalizuar, sipas vrojtimit të NAREA 2026
- 4 në 10
- Niveli real i formalizimit të tregut, sipas vlerësimit të profesionistëve
- 2,4 nga 5
- Profesionistë që e shohin konkurrencën e pandershme si shkakun kryesor
- 75%
- Tatimpagues të regjistruar në tregun e pasurive të paluajtshme deri në qershor 2026
- 2 800
Çfarë tregon vrojtimi i NAREA
Vrojtimi bazë i ndërmjetësve të pasurive të paluajtshme 2026 u zhvillua nga 16 korriku deri më 7 gusht 2026 dhe mblodhi 140 pyetësorë të plotësuar, nga 495 hyrje në instrument (Ekofin, Monitor). Sipas gjetjeve, rreth 4 në 10 agjentë janë tërësisht të formalizuar, rreth 3 në 10 pjesërisht, dhe po aq punojnë në mënyrë informale. Edhe pse rreth 9 në 10 agjenci në kampion deklarojnë se janë të licencuara, profesionistët e vlerësojnë nivelin real të formalizimit të tregut me vetëm 2,4 pikë nga 5. Gati gjysma thonë se hasin operatorë të palicencuar të paktën një herë në muaj.
| Kategoria | Përqindje e përafërt e të anketuarve |
|---|---|
| Njohin ligjin 9/2022 | 75% |
| Duan një Dhomë Kombëtare | 70% |
| Shohin përmirësim vitet e fundit | 60% |
| Kërkojnë kontrolle më të rrepta | 60% |
| Plotësisht të formalizuar | 40% |
| E shohin ligjin të zbatuar realisht | 30% |
| Shohin ndryshime të prekshme | 20% |
Rreth 3 në 4 profesionistë e njohin ligjin nr. 9/2022 për profesionin e ndërmjetësit, por vetëm rreth 3 në 10 e shohin atë të zbatuar realisht në praktikë. 75% e të anketuarve e shohin konkurrencën e pandershme nga operatorët e palicencuar si shkakun kryesor të informalitetit. NAREA propozon 15 rekomandime në pesë fusha, mes tyre një regjistër publik online të ndërmjetësve të licencuar, trajnim periodik të detyrueshëm, kritere më të qarta licencimi, kontrolle më të forta ndaj operatorëve pa licencë dhe një kod etike të detyrueshëm.
Ky raport nuk është kundër reformës; është një thirrje për ta çuar reformën deri në fund. Ligji i miratuar ka vendosur standardin, por tregu ende nuk funksionon plotësisht sipas atij standardi.
Tatimet: një sektor me rrezik nëndeklarimi
Në konferencën e NAREA, drejtori i Menaxhimit të Riskut në Drejtorinë e Përgjithshme të Tatimeve, Imir Kraja, tha se deri në qershor 2026 në tregun e pasurive të paluajtshme ishin regjistruar rreth 2 800 tatimpagues. Sipas Monitor, 70% e tyre janë regjistruar pas vitit 2020, 36% vetëm në dy vitet e fundit, dhe 63% janë të përqendruar në Tiranë, Durrës, Vlorë, Lezhë dhe Sarandë. Administrata tatimore rendit si rreziqe kryesore përdorimin e gjerë të parave në dorë, nëndeklarimin e çmimeve të shitjes dhe të qirave, si dhe ndarjen e bizneseve për të shmangur tatimin mbi fitimin.
Për ju si klient, kjo ka rëndësi të drejtpërdrejtë. Një çmim i nëndeklaruar në kontratë mund të duket si kursim sot, por të kushtojë shtrenjtë nesër: në tatimin e shitjes së ardhshme, në vlerën që pranon banka për kredinë ose në një mosmarrëveshje me shitësin.
Foto: Alena Darmel / Pexels
Çfarë thotë ligji nr. 9/2022
Ligji "Për profesionin e ndërmjetësit të pasurive të paluajtshme" i jep çdo klienti disa mbrojtje të qarta. Sipas tekstit të ligjit:
- Vetëm ndërmjetës i certifikuar. Profesioni ushtrohet vetëm nga persona të certifikuar nga ministria përgjegjëse për drejtësinë dhe të regjistruar në Regjistrin e Ndërmjetësve të Pasurive të Paluajtshme (neni 5). Kur punon online ose në distancë, ndërmjetësi duhet të tregojë identitetin, numrin e certifikatës dhe numrin unik të identifikimit të subjektit.
- Kontratë me shkrim. Kontrata e ndërmjetësimit bëhet me shkrim, përndryshe nuk është e vlefshme (neni 13). Nëse nuk përcaktohet kohëzgjatja, konsiderohet e lidhur për 6 muaj.
- Tarifa publike. Ndërmjetësi duhet t'i publikojë kushtet e përgjithshme dhe tarifat në një vend të dukshëm për klientin (neni 14).
- Asnjë pagesë para kontratës. Ndërmjetësi nuk mund të kërkojë pagesa të pjesshme të tarifës para lidhjes së kontratës (neni 20).
- Kontroll i shitësit. Para kontratës, ndërmjetësi duhet të sigurohet, sipas dokumenteve të klientit, që pala ka të drejtë të disponojë lirisht pronën (neni 19).
- Gjoba. Kush ndërmjetëson pa certifikatë dënohet me gjobë nga 50 000 deri në 500 000 lekë (neni 37).
| Të dhënat e palëve | Emri i ndërmjetësit, numri i certifikatës dhe i subjektit |
|---|---|
| Objekti | Cila pronë, për shitje, blerje apo qira |
| Të drejtat dhe detyrimet | Çfarë do të bëjë agjenti konkretisht |
| Tarifa | Shuma ose përqindja dhe kur paguhet |
| Veprimet përgatitore | Verifikimi i dokumenteve, vizitat, negociatat |
| Shpenzimet shtesë | Çfarë paguhet veçmas dhe vetëm me pëlqimin tuaj |
Kujdes me kontratat ekskluzive. Nëse keni nënshkruar ekskluzivitet dhe shisni vetë ose përmes një agjenti tjetër gjatë afatit, jeni të detyruar t'i paguani tarifën agjentit ekskluziv (neni 15). Edhe pas mbarimit të kontratës, nëse brenda 6 muajve e mbyllni marrëveshjen falë punës së agjentit, tarifa mund të jetë ende e detyrueshme, përveç kur kontrata thotë ndryshe (neni 16).
Si ta kontrolloni agjentin tuaj
Nëse po shisni, mund të krahasoni agjencitë dhe të gjeni një profesionist në faqen tonë shit me agjent ose në listën e agjentëve. Para se të vendosni çmimin, kontrollojeni me mjetin e vlerësimit të pronës.
Testoni njohuritë
A mund t'ju kërkojë agjenti një pagesë para se të nënshkruani kontratën?
Pyetje të shpeshta
Burimet
- Ekofin: Vetëm 4 në 10 agjentë imobiliarë të formalizuar, NAREA kërkon disiplinim të tregut, 21 shtator 2026
- Monitor: Vrojtimi i NAREA-s, vetëm 40% e agjentëve të pronave janë plotësisht të formalizuar, 21 shtator 2026
- Report TV: Vetëm 40% e ndërmjetësve të pasurive të paluajtshme janë plotësisht të formalizuar, 21 shtator 2026
- Monitor: Tatimet, 2800 tatimpagues në tregun e pasurive të paluajtshme, sektori mbetet me risk nëndeklarimet, 21 shtator 2026
- Hashtag.al: Tatimet, 2800 tatimpagues në tregun e pasurive të paluajtshme, 21 shtator 2026
- Ligji nr. 9/2022 "Për profesionin e ndërmjetësit të pasurive të paluajtshme" (PDF, NAREA)
Lexoni më shumë
Shpërndaje artikullin
Artikujt e rinj në email
Udhëzues për blerjen, qiranë dhe tregun e pronave në Shqipëri, drejt e në email-in tënd.
Një email kur publikojmë një artikull të ri. Mund të çregjistrohesh kurdo. Privatësia
Komentet
Hyr në llogari për të marrë pjesë në bisedë.
Ende pa komente. Bëhu i pari që ndan mendimin tënd.
