Legalizimi ndryshon: procedurë 30-ditore dhe rregulla të reja për banesat mbi truall të huaj
Projektligji për ndryshimin e ligjit 20/2020 sjell legalizim të përshpejtuar me tarifë shtesë, afate të reja dhe marrëveshje noteriale për banesat mbi tokë private të të tretëve.
Nga Galip Sulaj8 min lexim

Shumë familje në Shqipëri jetojnë ende në shtëpi që presin legalizimin. Në shtator 2026, qeveria nxori për konsultim publik një projektligj që ndryshon ligjin nr. 20/2020 "Për përfundimin e proceseve kalimtare të pronësisë në Republikën e Shqipërisë". Drafti prek pikërisht legalizimin: sjell një procedurë të përshpejtuar 30-ditore me tarifë shtesë, rregulla të reja për banesat e ndërtuara mbi truallin privat të dikujt tjetër dhe pasoja për ata që pengojnë verifikimin në terren. Një javë më vonë, Këshilli i Ministrave miratoi edhe dy vendime që prekin dokumentacionin dhe tarifat e këtyre proceseve.
Foto kryesore: Mick Haupt / Pexels
- Afati maksimal i legalizimit të përshpejtuar, me tarifë shtesë (projektligj)
- 30 ditë
- Zonat ku lejohet legalizimi i banesës mbi truall privat të të tretëve
- mbi 6 kate
- Afati për t'u paraqitur pas njoftimit publik, kur poseduesi nuk gjendet
- 90 ditë
- Aplikime për legalizim ende për shqyrtim në qarkun e Shkodrës
- 27 000
Çfarë është dhe ku ndodhet
Projektligji u raportua nga Ekofin më 9 shtator 2026 dhe nga Telegraf më 10 shtator, si dokument i nxjerrë për konsultim publik. Ai ndryshon disa nene të ligjit 20/2020, përfshirë nenin 29, që rishkruhet tërësisht. Është ende projektligj: përmbajtja mund të ndryshojë gjatë konsultimit dhe në Kuvend, dhe hyn në fuqi vetëm pasi të miratohet dhe të botohet në Fletoren Zyrtare.
Më 16 shtator 2026, Këshilli i Ministrave miratoi tri vendime për pronat, të cilat ASHK i publikoi më 18 shtator:
- VKM nr. 698, për pajisjen me dokument pronësie të objekteve pa titull, trojeve funksionale dhe oborreve. E kemi shpjeguar në detaje në artikullin tonë për VKM 698/2026.
- VKM nr. 699, një shtesë në VKM nr. 1178/2020 për dokumentacionin dhe rregullat e hollësishme të evidentimit të ndërtimeve pa leje.
- VKM nr. 700, shtesa në VKM nr. 5/2023 për tarifat, pagesat dhe penalitetet e proceseve kalimtare të pronësisë.
Në faqen e ASHK ishin publikuar titujt e vendimeve 699 dhe 700, por jo teksti i plotë, ndaj në këtë artikull nuk japim detaje për përmbajtjen e tyre.
- Ligji nr. 20/2020Ligji bazë për legalizimet dhe proceset kalimtare të pronësisë.
- VKM nr. 1178Dokumentacioni dhe rregullat për evidentimin e ndërtimeve pa leje.
- VKM nr. 5Tarifat, pagesat dhe penalitetet e proceseve kalimtare.
- Projektligji në konsultim publikNdryshime në ligjin 20/2020, sipas Ekofin.
- VKM nr. 698, 699 dhe 700Këshilli i Ministrave miraton ndryshimet për pronat pa titull, evidentimin dhe tarifat.
- ASHK publikon vendimetNjoftimet në faqen zyrtare të ASHK.
Legalizimi i përshpejtuar: 30 ditë, me tarifë shtesë
Risia më e dukshme është një procedurë e shpejtë. Sipas Ekofin, autoriteti përgjegjës për zhvillimin e territorit mund t'i kërkojë ASHK-së ta përfundojë legalizimin brenda 30 ditëve, kundrejt një tarife shtesë, pavarësisht nëse poseduesi ka aplikuar apo jo. Bulevard shkruan se procedura vlen edhe kur kërkesa vjen nga institucionet. Shuma e tarifës shtesë nuk përmendet në raportimet e mediave.
Për familjet që presin prej vitesh, kjo mund të jetë një rrugëdalje, por vetëm nëse tarifa është e përballueshme dhe dosja është e plotë. Për blerësit, një procedurë më e shpejtë do të thotë që prona mund të regjistrohet më shpejt në kadastër, gjë që e bën më të lehtë shitjen ose marrjen e kredisë me hipotekë.
Banesa mbi truallin e dikujt tjetër
Ndryshimi më delikat prek banesat pa leje të ndërtuara tërësisht mbi truall privat që i përket dikujt tjetër. Sipas Ekofin dhe Bulevard, drafti lejon legalizimin e tyre në zonat ku planet e territorit parashikojnë ndërtime mbi 6 kate, me këto kushte:
- Legalizohet vetëm ndërtesa. Trualli nuk kalon në pronësi të poseduesit.
- Para legalizimit, poseduesi depoziton në ASHK një deklaratë noteriale ku pranon që, nëse parcela zhvillohet, hapësira e tij në ndërtesën e re do të caktohet me marrëveshje noteriale me pronarin e truallit ose investitorin.
- Nëse nuk arrihet marrëveshje, poseduesi merr hapësirë banimi sipas normave për familjet në nevojë, në bazë të legjislacionit për strehimin.
- Kush refuzon të depozitojë deklaratën, përjashtohet nga legalizimi.
- Prona regjistrohet me një shënim që mbetet derisa marrëdhënia me truallin të zgjidhet përfundimisht.
- Nëse objekti nuk ka dalje në rrugë publike, poseduesi fiton të drejtën e kalimit mbi pronën e të tretëve, sipas Kodit Civil.
Sipas Ekofin, kjo zgjidhje nuk vlen për shtesat pa leje mbi ndërtesa të regjistruara, për objektet që kanë shkelur lejen e ndërtimit dhe për ndërtesat me funksion social-ekonomik.
Foto: Jan Pešula / Wikimedia Commons, CC0
Kush pengon verifikimin rrezikon përjashtimin
Drafti e bën më të rreptë procesin në terren. Sipas Ekofin dhe Telegraf, poseduesi që pengon punonjësit e ASHK gjatë verifikimit mund të përjashtohet nga legalizimi. Kur poseduesi nuk identifikohet, ASHK bën njoftim publik brenda 10 ditëve. Nëse askush nuk paraqitet brenda 90 ditëve, ASHK vendos mos-legalizimin.
Drafti parashikon edhe afate për tokën bujqësore të ish-kooperativave dhe ndërmarrjeve bujqësore: ASHK harton listat e përdoruesve faktikë, që miratohen nga këshilli bashkiak. Kush nuk përgjigjet, ka 30 ditë për ta plotësuar dosjen; procedura pezullohet për 60 ditë dhe, nëse nuk ka përgjigje, kërkesa refuzohet.
Aktet e paligjshme dhe zhvilluesit
ASHK merr të drejtën të shfuqizojë aktet e pronësisë të lëshuara në kundërshtim me ligjin, brenda afateve ligjore. Ankimi pezullon zbatimin dhe mbi pronë regjistrohet kufizimi përkatës. Rastet që zbulohen pas afatit, ose kur prona është kaluar te të tretë, i dërgohen Avokaturës së Shtetit për padi në gjykatë. Sipas Telegraf, zhvilluesit që shkelin lejen e ndërtimit do të klasifikohen si "subjekte me risk" në regjistrat e keqmenaxhimit të territorit.
Drafti shton edhe një kapitull për komunitetet fetare: objektet e ndërtuara para 10 gushtit 1991 pa titull mund të pajisen me dokument pronësie, dhe trualli funksional shtetëror kalon pa pagesë.
Foto: Albinfo / Wikimedia Commons, CC BY 4.0
Sa i madh është problemi
Nuk ka një shifër të vetme kombëtare të publikuar së fundmi, por të dhënat rajonale japin një ide. Sipas RTSH, vetëm në Shkodër janë dhënë mbi 2 000 vendime legalizimi në 2026, ndërsa në shkallë qarku mbeten rreth 27 000 aplikime për shqyrtim.
Ky është projektligj në konsultim. Mos nënshkruani marrëveshje me pronarin e truallit ose me një investitor duke u mbështetur te dispozitat e tij, derisa ligji të miratohet dhe të botohet. Për çdo rast konkret, pyesni ASHK-në ose një jurist.
Çfarë të bëni që tani
Nëse blini një pronë në proces legalizimi, kërkoni të shihni lejen e legalizimit dhe certifikatën e pronësisë. Mos paguani shumën e plotë për një objekt që nuk është regjistruar ende, dhe llogaritni që në fillim kostot e plota të blerjes.
Pyetje të shpeshta
Sa zgjat legalizimi i përshpejtuar sipas projektligjit?
Burimet
- Ekofin: Ndryshojnë rregullat e legalizimeve dhe pronësisë, afate të reja dhe procedura të përshpejtuara, 9 shtator 2026
- Telegraf: Ndryshojnë rregullat e legalizimeve dhe pronësisë, 10 shtator 2026
- Ekofin: Ndryshojnë procedurat e legalizimit për banesat pa leje mbi truall të të tretëve, 13 shtator 2026
- Bulevard: Ndryshon ligji për legalizimet, kushte për zonat ku parashikohet ndërtimi i pallateve, 13 shtator 2026
- ASHK: VKM nr. 699, datë 16.09.2026, 18 shtator 2026
- ASHK: VKM nr. 700, datë 16.09.2026, 18 shtator 2026
- ASHK: VKM nr. 698, datë 16.09.2026, 18 shtator 2026
- QBZ: Ligji nr. 20/2020
- RTSH: Mbi 2000 vendime legalizimi në 2026 në Shkodër, mbeten edhe 27 mijë aplikime, shtator 2026
Lexoni më shumë
- Sa vlen një pronë?Një vlerësim falas nga prona të ngjashme dhe çmimet zyrtare të referencës.
- Kostot e blerjes, me llogaritësTarifa e noterit, tarifat e ASHK-së dhe kush paguan cilin tatim, me burime zyrtare.
- Blerja nga jashtë, hap pas hapiProkura dhe apostila, kontrollet në ASHK, noteri dhe pagesa me bankë për ata që jetojnë jashtë Shqipërisë.
Shpërndaje artikullin
Artikujt e rinj në email
Udhëzues për blerjen, qiranë dhe tregun e pronave në Shqipëri, drejt e në email-in tënd.
Një email kur publikojmë një artikull të ri. Mund të çregjistrohesh kurdo. Privatësia
Komentet
Hyr në llogari për të marrë pjesë në bisedë.
Ende pa komente. Bëhu i pari që ndan mendimin tënd.

