Pas blerjes së shtëpisë: 10 gjërat që duhen bërë në muajin e parë

Pas blerjes së shtëpisë, puna e parë është të siguroheni që shitja është regjistruar në Agjencinë Shtetërore të Kadastrës (ASHK) dhe të merrni certifikatën e pronësisë në emrin tuaj: kërkesa për regjistrim duhet paraqitur brenda 30 ditëve nga kontrata. Pastaj kaloni në emrin tuaj kontratat e dritave (OSHEE, 300 lekë) dhe të ujit, kontrolloni që shitësi nuk ka lënë borxhe, njoftoni administratorin e pallatit, deklaroni vendbanimin e ri nëse shpërnguleni dhe mbani një dosje me të gjitha dokumentet.

Më poshtë janë dhjetë hapat me radhë, me tarifat dhe rregullat zyrtare të kontrolluara më 10 tetor 2026. Si të arrini deri te noteri e shpjegon udhëzuesi për blerjen e shtëpisë; ky artikull nis aty ku ai mbaron.

Afati për kërkesën e regjistrimit të shitjes në ASHK

30 ditë

Certifikata e re e pronësisë në ASHK

3 000 lekë

Ndryshimi i emrit të kontratës së energjisë në OSHEE

300 lekë

Tarifa e pastrimit për një familje në qytetin e Tiranës

5 750 lekë në vit

Çfarë duhet bërë pas blerjes së shtëpisë: 10 hapat

1. Kontrolloni që shitja është regjistruar në ASHK.
2. Merrni certifikatën e pronësisë në emrin tuaj dhe lexojeni me kujdes.
3. Kaloni kontratën e energjisë elektrike në OSHEE.
4. Kaloni kontratën e ujit te ujësjellësi i qytetit.
5. Kontrolloni që nuk ka borxhe të prapambetura për dritat, ujin ose administratën.
6. Rregulloni taksën e pronës dhe tarifën e pastrimit.
7. Njoftoni administratorin e pallatit.
8. Deklaroni vendbanimin e ri, nëse shpërnguleni.
9. Ndërroni bravën dhe mendoni për sigurimin.
10. Hapni një dosje me të gjitha dokumentet.

Regjistrimi në ASHK dhe certifikata në emrin tuaj

Shtëpia është juaja në regjistër vetëm kur shitja është regjistruar në ASHK. Çdo akt që ndryshon pronësinë duhet regjistruar (Ligji nr. 111/2018, neni 24), dhe kërkesa paraqitet brenda 30 ditëve; pas afatit, për çdo ditë vonesë paguhet kamatëvonesë sa 10% e tarifës së regjistrimit, deri në 300 000 lekë (neni 25).

Zakonisht kërkesën e dorëzon noteri, por vonesa ju kushton juve. Kërkojini numrin e aplikimit dhe ndiqeni: sipas udhëzuesit për blerjen, një kërkesë e rregullt trajtohet brenda 15 ditëve dhe jo më vonë se 21 ditë kalendarike. Nëse keni blerë me kredi, regjistrohet edhe hipoteka e bankës. Hipoteka është e drejta e bankës mbi banesën si garanci për kredinë, e shënuar në kartelën e pasurisë derisa kredia të shlyhet.

Kartela e pasurisë është faqja e regjistrit të ASHK-së për pronën tuaj, me pronarët, sipërfaqen dhe barrët, dhe certifikata e pronësisë jep të dhënat e saj. Certifikata e re kushton 3 000 lekë (VKM nr. 389/2020, e ndryshuar me VKM nr. 462/2025) dhe kërkohet edhe në e-Albania, siç shpjegon artikulli për certifikatën e pronësisë online.

Nëse gjeni një gabim, korrigjojeni sa më shpejt: hapat janë te korrigjimi i gabimeve në certifikatën e pronësisë.

Si kalohen kontratat e dritave dhe të ujit në emrin tuaj?

Kontratat nuk kalojnë vetvetiu te pronari i ri: duhet t'i kërkoni ju, në OSHEE dhe te ujësjellësi.

Energjia: shërbimi "Ndryshim i Emrit" në OSHEE

OSHEE e ofron në faqen e saj shërbimin "Ndryshim i Emrit", për ndryshimin e titullarit të kontratës bazuar në dokumentet e pronësisë ose të qiramarrjes. Kushton 300 lekë, për kategorinë familjare ose jo. Ju duhen kodi i kontratës (në faturë), numri personal dhe:

• dokumenti i identifikimit dhe, nëse aplikon dikush tjetër, ai i personit të autorizuar;
• kartela e pasurisë e rifreskuar në 3 deri 6 muajt e fundit;
• deklarata e dakordësisë së bashkëpronarëve të tjerë, nëse ka;
• deklaratë noteriale e palëve, kur kontrata ishte hapur nga një qiramarrës.

Kushti kryesor: kontrata nuk duhet të ketë borxhe. OSHEE kërkon faturën korrente të printuar deri në momentin e aplikimit, me principalin dhe kamatëvonesën, ose një deklaratë noteriale për marrjen përsipër të detyrimit. Në portalin online të OSHEE ka edhe një formular për vërtetimin e debisë. Në një pallat të ri, ku banesa nuk ka pasur kontratë, bëhet aplikim për lidhje të re, që plotësohet online.

Uji: pse në Tiranë ka rëndësi të dyfishtë

Në Tiranë, Ujësjellës Kanalizime Tiranë (UKT) pranon kërkesat për kontratat në formularin e faqes së saj ("Kërkesa mbi kontratën e klientëve") dhe në pikat e shërbimit. Pyesni për listën e dokumenteve dhe mbani me vete letërnjoftimin, kontratën e shitjes dhe certifikatën e re.

Në faturën e ujit në Tiranë paguhen edhe taksa e banesës dhe tarifa e pastrimit, sepse agjenti që i mbledh për familjet është UKT (vendimi i Këshillit Bashkiak nr. 158/2019, nenet 9, 12 dhe 42). Në qytetet e tjera, pyesni zyrën e taksave vendore si mblidhen.

Si e kuptoj nëse shitësi ka lënë borxhe?

Kërkoni faturat e fundit të paguara për dritat, ujin dhe administratën, dhe shënoni leximet e matësve në ditën kur merrni çelësat. Borxhet e vjetra ju dalin përpara kur kërkoni ndryshimin e emrit.

Një rast i trajtuar nga Avokati i Popullit e tregon qartë: një qytetar që u kthye në Tiranë gjeti kontratën e ujit në emrin e një të afërmi të ndjerë, dhe UKT i kërkoi rreth 116 950 lekë borxh që nuk ishte i tij për riaktivizimin dhe ndryshimin e emrit. Më 24 dhjetor 2024, Avokati i Popullit i rekomandoi UKT-së t'i lidhte kontratën dhe ta ndiqte borxhin te debitori dhe trashëgimtarët e tij. Më e thjeshtë është ta sqaroni para pagesës përfundimtare, me listën e dokumenteve për blerjen e shtëpisë.

Taksa e pronës, tarifa e pastrimit dhe administratori

Taksa e banesës është 0,05% e vlerës në vit, dhe kur prona ndërron pronar gjatë vitit, detyrimi llogaritet në përpjesëtim me periudhën e pronësisë (Ligji nr. 9632/2006, neni 21). Shitësi duhet ta ketë paguar para regjistrimit, sepse ASHK kërkon vërtetimin e bashkisë. Shumën për banesën tuaj e llogaritni te taksa e pronës 2026.

Në Tiranë, tarifa e pastrimit për familjet është 5 750 lekë në vit në qytet dhe 2 300 lekë në njësitë Dajt, Farkë dhe Kashar, në 12 këste në faturën e ujit (vendimi nr. 158/2019, aneksi 6; i njëjti nivel është edhe në projektvendimin për ndryshimet, të qershorit 2025). Llogaritet për familje, me certifikatën e gjendjes familjare që i paraqitet agjentit tatimor (neni 42); pensionistët dhe disa kategori të tjera përjashtohen me dokumente (neni 43).

Administratori i pallatit

Njoftoni administratorin ose kryesinë e pallatit sapo të merrni çelësat: jepini kontaktet dhe pyesni sa është tarifa mujore. Ligji nr. 55/2025 "Për administrimin e bashkëpronësisë në ndërtesa", që shfuqizoi ligjin e vitit 2009, e kërkon këtë edhe nga pronari që nuk e përdor banesën: ai njofton adresën për njoftimet, autorizon një person ose paguan në llogarinë e administrimit (neni 14).

Kur tarifa nuk është paguar për të paktën 12 muaj, ose borxhi arrin 0,5% të vlerës së banesës, administratori mund të kërkojë regjistrimin e një kufizimi mbi pronën në ASHK (neni 34). Nëse jepni banesën me qira, shpenzimet mbeten të pronarit, përveç kur kontrata thotë ndryshe dhe e keni njoftuar administratorin me shkrim (neni 13). Për hapat e tjerë, lexoni si ta jepni banesën me qira. Më shumë për tarifën mujore te administrata e pallatit.

Vendbanimi, bravat dhe sigurimi

Nëse shpërnguleni, deklaroni vendbanimin e ri. Udhëzuesi i Bashkisë së Korçës për adresat kujton se ky është detyrim ligjor sipas ligjit nr. 10129/2009 "Për gjendjen civile" dhe se zyrat e gjendjes civile nuk e ndryshojnë vendbanimin pa kërkesën tuaj; kërkesës i bashkëlidhni certifikatën e pronësisë, kontratën e qirasë ose një faturë uji. Adresën e regjistruar e shihni te certifikata personale në e-Albania. Ajo ka rëndësi për shkollën e fëmijëve dhe për certifikatën familjare që kërkon ujësjellësi.

Foto: Ivan S / Pexels

Ndërroni cilindrin e bravës kryesore, sepse nuk e dini sa kopje çelësash kanë mbetur. Sigurimi i banesës, përveç kur e kërkon banka, mbetet vullnetar: projektligji për sigurimin e detyrueshëm nga tërmetet u konsultua në korrik dhe gusht 2025, por deri më 26 tetor 2026 nuk e gjetëm të miratuar si ligj. Çfarë mbulon një policë, te sigurimi i shtëpisë dhe kredia.

Dosja e dokumenteve: çfarë të ruani

Dosja do t'ju duhet kur të shisni, të merrni kredi me këtë pronë ose në trashëgimi; sa vlen banesa me kalimin e viteve e shihni me vlerësimin falas të pronës. Ruani origjinalet dhe një kopje të skanuar.

Çmimi i blerjes, i provuar me transferta bankare, ka rëndësi për tatimin 15% mbi fitimin kur të shisni: shihni tatimin kur shitni pronën. Tarifat e noterit dhe të ASHK-së bashkë i gjeni te kostot e blerjes së pronës.

Pyetje të shpeshta